Biểu tượng Chữ thập đỏ bị lạm dụng tùy tiện

Biểu tượng chữ thập màu đỏ (CTĐ) là hình ảnh rất dễ gặp trên đường phố: Trên xe cứu thương, biển báo của nhà thuốc, của bệnh viện, thậm chí trên các sản phẩm vệ sinh. Không ai thắc mắc về điều đó, cho đến khi TƯ Hội CTĐ Việt Nam lên tiếng vào ngày kỷ niệm 67 năm thành lập 23.11 vừa qua: “Biểu tượng CTĐ đang bị sử dụng sai mục đích và quá tùy tiện”.

 

“Chữ thập đỏ” khắp nơi

Để chứng minh biểu tượng đang bị vi phạm bản quyền, sử dụng sai mục đích và tùy tiện, ông Nguyễn Hữu Hồng – Phó Chủ tịch TƯ Hội CTĐ VN dẫn chứng: CTĐ xuất hiện nhiều nhất trong ngành y tế, trên biển hiệu bệnh viện, trung tâm y tế, trạm y tế, các phòng khám, hiệu thuốc. Ngoài ra, trên các chuyên mục quảng cáo, chương trình chăm sóc sức khỏe; thậm chí trên sản phẩm vệ sinh, môi trường, hóa mỹ phẩm; dịch vụ bảo trì máy tính, tín hiệu đèn giao thông…

Trở lại ý nghĩa ban đầu của biểu tượng CTĐ: Trong khu vực chiến tranh, nơi nào xuất hiện biểu tượng này ( như nơi chăm sóc cứu chữa thương binh…), đó được coi là khu vực đình chiến, an toàn. Thế lực thù địch ném bom vào khu vực này thì Luật pháp quốc tế có quyền can thiệp. Khi có xung đột , biểu tượng xuất hiện trên máy bay, ô tô, áo của những người mang thì đó là bất khả xâm phạm. Nếu cứ lạm dụng, thì việc xuất hiện biểu tượng CTĐ sẽ mất “thiêng”, không còn mang ý nghĩa nhân đạo, an toàn, vô tư, trung lập.

Nhiều người đã thắc mắc, với ý nghĩa nhân đạo, thì việc xuất hiện CTĐ trên xe cấp cứu phải là hợp lý? Ông Hồng cho biết: “Xe cấp cứu cũng không được mang biểu tượng này, vì hoạt động của xe là chuyên chở bệnh nhân, nhưng là mất chi phí. Đành rằng màu đỏ trên mũi xe sẽ khiến dễ nhận biết hơn. Nhưng ý thức về biểu tượng, nhiều quốc gia hiện đang sử dụng chữ thập màu xanh trên xe cấp cứu vì thế. Ngay cả trong quân y, biểu tượng CTĐ trên quân hàm, cầu vai của sĩ quan cũng là không đúng.”

 

 

Luật Hoạt động CTĐ có hiệu lực từ 1.1.2009 tại điều 14, 15 quy định: Biểu tượng CTĐ là dấu hiệu để nhận biết và được sử dụng với/tại người đang thực hiện hoạt động CTĐ và cơ sở, phương tiện, hiện vật được sử dụng trong hoạt động CTĐ. Khoản 7, Điều 6 về các hành vi bị nghiêm cấm cũng chỉ rõ: Nghiêm cấm hành vi “Sử dụng biểu tượng CTĐ trái pháp luật”. Và tháng 7.2013 vừa qua, Cục Đăng ký bản quyền tác giả đã cấp Giấy chứng nhận bản quyền biểu trưng Hội CTĐ VN.

Vậy vì sao, biểu tượng CTĐ lại xuất hiện khắp nơi, ngay cả những nơi không liên quan đến việc chữa bệnh cứu người như hiện  nay. Ông Nguyễn Hữu Hồng cho biết: Trong chiến tranh, khi được Nhà nước, Hội CTĐ VN cho phép, các ngành cứu trợ, y tế đã mang biểu tượng này. Hết chiến tranh thì phải thôi. Nhưng với thời gian chiến tranh hàng chục năm ở VN, hình CTĐ đã ăn sâu vào tiềm thức người dân gắn liền với hoạt động cứu người.

 

Năm 1958, ngành y tế đã đề nghị với Hội CTĐ mượn biểu tượng CTĐ để tham gia chống dịch bệnh và cấp cứu. Hội đã đồng ý. Nhưng khi đã có Luật hoạt động CTĐ, gần như 100% đại biểu quốc hội đã biểu quyết không đồng ý cho bất cứ ngành nào, đặc biệt ngành y tế sử dụng biểu tượng CTĐ. Vì lý do này, sau đó, Bộ y tế có cuộc thi thiết kế logo và kết quả ngành y tế đã có logo riêng hiện nay.

 

Trở lại thời gian Luật hoạt động CTĐ còn đang được dự thảo. Ban soạn thảo Luật có dự kiến nội dung: Ngành y tế có thể sử dụng biểu tượng trong trường hợp thực hiện phòng dịch, tiêm chủng cấp cứu, chữa bệnh miễn phí. Nhưng đại diện của UB CTĐ quốc tế ở Geneve (Thụy Sĩ) đã bay sang VN và có ý kiến phản đối, cho rằng điều đó đi ngược lại Luật CTĐ quốc tế.

Ít nhất tốn 300 triệu để xóa lạm dụng biểu tượng

Bà Đặng Minh Nguyệt – Trưởng ban truyền thông và phát triển nguồn lực, TƯ Hội CTĐ cho biết: “Hội đã có văn bản gửi ngành y tế trao đổi về việc biểu tượng CTĐ bị lạm dụng. Ngành y tế đã thống nhất về quan điểm, nhưng họ nói rằng, để thay đổi các bảng, biển hiệu “trót” sử dụng biểu tượng CTĐ do lịch sử để lại thì phải mất ít nhất 327 tỉ đồng. Đây rõ ràng không phải là số tiền nhỏ. Thế nên sau việc thảo luận này, cũng chưa có hành động nào xúc tiến thêm.

 

Bà Nguyệt cho biết thêm: Hội CTĐ đang triển khai đợt khảo sát, tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc sử dụng biểu tượng này. Hội hy vọng đây sẽ là tiền đề để có thể dần lấy lại ý nghĩa ban đầu của biểu tượng. Sau một thời gian, nếu các tổ chức cá nhân cố tình lạm dụng thì Hội mới tính đến việc kiến nghị áp dụng các chế tài xử phạt với hành vi vi phạm.

 

Có lẽ cũng vì ý nghĩa nhân đạo thiêng liêng biểu tượng này chưa được coi trọng nên, như bà Nguyệt cho biết: CTy sản xuất khăn giấy Mamamy – sản phẩm in hình CTĐ trên bao bì – dù đã nhận được thông báo của Hội về vi phạm biểu tượng nhưng cũng … không phản hồi gì!

Theo Báo Lao động

 


 

Ngày 30/11/2015 Bộ Y tế ban hành thông tư số 45/2015/TT-BYT quy định về trang phục y tế: Quy định chung đối với trang phục y tế: “…Trang phục y tế không được có biểu tượng Chữ thập đỏ trái quy định của pháp luật về hoạt động Chữ thập đỏ..”


 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *