Hội Chữ thập đỏ Đà Nẵng

Đổi mới tư duy - Tạo dựng vị thế - Bảo vệ sự sống


Kiến thức về phòng ngừa thảm họa

Cùng hành động để giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu

 

Biến đổi khí hậu đã trở thành một vấn đề vừa cấp thiết, vừa phổ biến đối với các quốc gia, đang đe doạ đến cuộc sống của tất cả chúng ta. Ngoài những tác động bất lợi do biến đổi khi hậu về sức khoẻ, vể sản xuất nông nghiệp, về sinh thái, môi trường thì điều mà chúng ta thấy rõ nhất, đó là thiên tai trở nên khốc liệt hơn, khó dự báo hơn, không theo quy luật. Trong những năm trước đây chúng ta đều đã biết cơn bão Nargis tàn phá Myanmar, hay động đất tại Tứ Xuyên -Trung quốc, và cơn bão Ketsana (10/2009) vừa qua đã tàn phá không những các tỉnh miền Trung, Tây nguyên của Việt Nam chúng ta mà còn gây thiệt hại trầm trọng về người và tài sản với các nước khác như: Philippin, Indonesia… và lại sớm xuất hiện cơn bão đôi trên Biển đông hay như trận động đất, sóng thần tại Nhật Bản vừa qua. Có phải đó là những cảnh báo của thiên nhiên đối với con người khi chúng ta đã có những tác động bất lợi đối với thiên nhiên như phá hủy môi trường, khai thác tài nguyên bất hợp lý, là hậu quả của việc tăng trưởng kinh tế nhưng không tính đến sự phát triển bền vững ?

Các nhà khoa học đã nghiên cứu và rút ra một định nghĩa về Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu do tác động trực tiếp hoặc gián tiếp của con người làm thay đổi nồng độ khí nhà kính trong khí quyển gây hiệu ứng nhà kính làm trái đất nóng lên

 

Tình trạng biến đổi khí hậu ở Việt nam

 

Thông báo quốc gia đầu tiên của Việt Nam đối với Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (UNFCC) vào năm 2003 đã đưa ra một số dự báo sau:

-Nhiệt độ trung bình dự tính sẽ tăng 2,5 độ vào năm 2070 (vùng ven biển tăng 1,5 độ). Các mức nhiệt độ cao và thấp trung bình hàng năm cũng như số ngày có mức nhiệt độ cao hơn 25 độ C sẽ tăng.

-Mùa mưa và lượng mưa cũng thay đổi (ở Bắc Bộ và  và khu vực phía Nam lượng mưa mùa sẽ giảm vào  trong các tháng 7 và 8, nhưng lại tăng lên trong các tháng 9 và 10. Trong khi đó lượng mưa tại miền Trung dự đoán tăng khoảng 19% vào mùa mưa vào năm 2070.

-Do sự kết hợp của hai yếu tố lượng mưa tập trung vào mùa mưa và sự bốc hơi nước tăng, nên hiện tượng khô hạn sẽ diễn ra thường xuyên hơn.

-Trong 30 năm qua, mực nước biển ở Việt Nam đã tăng 5 cm.

-Các nghiên cứu dự báo, mực nước biển sẽ tăng khoảng 9cm vào năm 2010, 33 cm vào năm 2050,  45 cm vào năm 2070 và 1 m vào năm 2100

-Trong những năm vừa qua, các cơn bão thường đổ bộ vào miền Bắc vào tháng 8, tháng 10 ở miền Trung và tháng 11 ở miền Nam. Quan sát cho thấy, trong những năm gần đây, mùa bão xuất hiện muộn hơn và dịch chuyển xuống phía Nam. Biến đổi khí hậu dẫn đến nhiệt độ bề mặt nước biển ở những vùng vĩ độ cao hơn của biển Thái Bình Dương tăng, do đó các cơn bão được dự đoán xuất phát từ tây bắc Thái Bình Dương sẽ ảnh hưởng tới Việt Nam. Hơn thế, nhiệt độ bề mặt nước biển tăng cũng dẫn đến những cơn bão có cường độ gió mạnh hơn, kéo dài hơn và khắc nghiệt hơn (đặc biệt trong những năm xảy ra hiện tượng El Nino).

 

Kịch bản biến đổi khí hậu ở Việt Nam:

Kịch bản BĐKH ở Việt Nam được xây dựng thời kỳ 1999- 2020 trong khuôn khổ “ Thông báo quốc gia đầu tiên của Việt Nam cho Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (UNFCCC).

- Đến năm 2010, 2050 và 2070, nhiệt độ ở các vùng duyên hải sẽ lần lượt tăng 0,3;1,1 và 1,5 độC trong khi ở vùng nội địa mức độ tăng cao hơn là 0,5;1,8 và 2,5 độC

- Vào năm 2070, trên các khu vực mưa gió mùa Tây Nam, lượng mưa thay đổi không rõ rệt, còn trên các khu vực mưa gió mùa đông bắc, lượng mưa tăng khoảng 0,5 % vào mùa khô và 0-10% vào mùa mưa

- Dự báo nước biển dâng cao 9cm vào năm 2010, 33cm vào năm 2050 và vào 45cm vào năm 2070, 100cm vào năm 2100

- Nhiều vùng rộng lớn ở ĐB sông Cửu Long, sông Hồng và ven biển trung bộ, nơi tập trung dân cư và đô thị sẽ bị ngập nếu không có hệ thống bảo vệ

- Diện tích đáng kể đất trồng trọt ở các khu vực này bị thu hẹp lại do xâm nhập mặn

- Nhiều khu  rừng ngập mặn sẽ bị chìm ngập

- Nước dâng trong bão sẽ lớn hơn đe doạ các công trình, khu dân cư dọc vùng biển

Hiện nay, Việt Nam đang nghiên cứu xây dựng các kịch bản BĐKH giai đoạn 2020-2100 trong khuôn khổ “thông báo Quốc gia lần 2 của Việt Nam cho UNFCCC”.

 

Dự báo với Việt Nam

Từ nay đến 2050, thiên tai sẽ nhiều và mạnh hơn nữa; Mực nước biển dâng 1m - ảnh hưởng 10,8% dân số - (12% diện tích đất đai  23% dân số), dâng cao 5m mất tới 16% diện tích đất đai; khoảng 35% dân số và 35% GDP bị de doạ, sản lượng hải sản và lúa gạo, giảm tới 20%, ảnh hưởng lớn đến cộng đồng dân nghèo, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học (Tràm Chim- 2050), dòng chảy năm biến động từ +4% đến -19%. Tần suất xuất hiện  lũ lụt và hạn hán tăng.

 

Thích ứng với Biến đổi khí hậu

Thích ứng là điều chỉnh cách sống của con người phù hợp với sự biến đổi khí hậu nhằm ứng phó với những hình thái thời tiết hoặc khí hậu thay đổi bất thường đã xảy ra hoặc có thể xảy ra; làm giảm tác hại hoặc khai thác cơ hội có lợi. Thích ứng là một quá trình thực tiễn nhằm điều chỉnh việc chúng ta làm gì, ở đâu và như thế nào để phản ánh thực tế khí hậu thay đổi và giúp đỡ người khác điều chỉnh theo tác động của biến đổi khí hậu. Thích ứng là chủ động thực hiện, nắm bắt thông tin và phối hợp họat động. Nó không gián tiếp hay bất ngờ. Nhận thức rõ ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, Chính phủ Việt Nam đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai một số chương trình, dự án nghiên cứu tình hình diễn biến và tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên, môi trường, sự phát triển kinh tế - xã hội, đề xuất và bước đầu thực hiện các giải pháp ứng phó.

 

Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng đã xác định rõ đây là nhiệm vụ của toàn hệ thống chính trị, toàn xã hội, của các cấp, các ngành, các tổ chức, cộng đồng và mọi người dân; ứng phó với biến đổi khí hậu mang tính quốc gia, khu vực và toàn cầu. Theo đó, chương trình nhằm nâng cao nhận thức người dân về các biện pháp ứng phó truyền thống, thu, trữ nước sạch; Chuyển sang sử dụng các giống cây trồng, vật nuôi mới, kỹ thuật mới. Để đối phó với thiên tai bất ngờ cần phải xây dựng kế hoạch ứng phó với thiên tai, thiết lập hệ thống cảnh báo sớm, xây dựng tường ngăn lũ và nhà chịu bão tốt, trồng cây trên các đồi dốc nhằm giảm nguy cơ sạt lở đất.

 

Các hoạt động phòng chống thiên tai hiện nay ngày càng được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và sự tham gia ngày càng đông, càng rộng của các tổ chức, các tầmg lớp nhân dân. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon, người xem vấn đề thay đổi khí hậu là một nội dung quan trọng trong nhiệm kỳ của mình, cũng kêu gọi các nước cải thiện những hệ thống cảnh báo thiên tai sớm, đồng thời tăng cường giáo dục để giảm thiểu tác hại của các thảm họa. Kể từ đầu năm 2007, LHQ đã đưa ra 13 lời kêu gọi, trong đó có 12 lời kêu gọi nhằm đáp lại những thảm họa có liên quan đến khí hậu. Theo thống kê, khoảng 250 triệu người trên thế giới bị ảnh hưởng bởi thiên tai mỗi năm, tăng gần 1/3 so với một thập kỷ trước.

 

Tại Việt nam, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có bài phát biểu cảnh báo về tình trạng biến đổi khí hậu ở Việt Nam và chính phủ đã phê chuẩn chiến lược quốc gia phòng chống và giảm nhẹ thiên tai đến năm 2020 và căn cứ vào chiến lược này, Thủ tướng chính phủ cũng đã yêu cầu tất cả các địa phương bộ, ngành xây dựng chiến lược cho đơn vị, địa phương. UBND thành phố cũng đã có chỉ thị về công tác phòng chống bão lụt và văn bản chỉ đạo về việc triển khai thực hiện chiến lược phòng chống và giảm nhẹ thiên tai đến năm 2020. Các cấp, ngành quản lý cần làm tốt công tác xây dựng chiến lược phòng ngừa giảm nhẹ thiên tai một cách chủ động, xác thực trên cơ sở xây dựng và  phát huy nguồn lực năm tại chỗ nhằm chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời và khắc phục hiệu quả. Lồng ghép tốt nhất kế hoạch phòng ngừa thảm hoạ và xem đây là hoạt động không thể tách rời trong kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của đại phương. Khi thảm họa BĐKH xảy ra chúng ta khó có thể nói đến phát triển và nỗ lực phát triển xã hội có nguy cơ bị hủy hoại.

Cuộc chiến chống lại BĐKH, ngăn ngừa những tác động có hại của BĐKH là một cuộc chiến chung, đòi hỏi mọi người, mọi quốc gia chung sức. Để ứng phó với BĐKH, Việt Nam đang nghiên cứu xây dựng và hoàn thiện kịch bản BĐKH.

 

Mỗi người chúng ta đang đứng trước các hiểm hoạ thiên nhiên. Để  ứng phó với các thảm hoạ đó, ngoài những nỗ lực của các quốc gia, của chính phủ thì nỗ lực của môĩ cá nhân, mỗi cộng đồng vô cùng quan trọng.

 

 

Linh Tâm

 

 

Nhà Tài Trợ

THÔNG TIN LIÊN HỆ
TÀI TRỢ

BAN BIÊN TẬP

Trưởng Ban Biên tập: Thái Thị Hà

Phó Ban Biên tập: Trần Thị Phương Trang

Email: banbientapwebctddn@gmail.com

Thống Kê Người Sử Dụng

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterTrong ngày84
mod_vvisit_counterTrong tuần84
mod_vvisit_counterTrong tháng84
mod_vvisit_counterTất cả33369

Hiện tại có: 84 khách trực tuyến